Girişimci melekler


Amozo’nun CEO’su ve kurucusu Jeff Bezos, Sales Force’un kurucusu Marc Benioff, PayPal, Tesla ve SpaceX’in kurucusu Elon Musk dünyanın en önemli girişimcileri arasında yer alıyor. Bu isimlerin ortak özelliği, girişimci kimliklerinin yanı sıra aynı zamanda birer melek yatırımcı olmaları. Kendi girişimlerini başarıya ulaştırmalarının yanı sıra yatırım yaptıkları çok sayıda start up bulunuyor. Amazon baş döndürücü bir hızla büyürken Jeff Bezos’un kurduğu Bezos Ventures çok farklı alanlarda faaliyet gösteren start up’lara yatırım yapıyor. Bezos’un sadece Hindistan’daki start up’lara yaptığı yatırım 3 milyar doları geçiyor. Bezos, bu tutarı 5 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

Ayçe Tarcan Aksakal aaksakal@capital.com.tr

Yemeksepeti’nin kurucusu Nevzat Aydın’dan Markafoni’nin kurucusu Sina Afra’ya kadar Türkiye’nin önde gelen girişimcileri start up’ları yakın markaja almış durumda.

Kendi girişimleriyle ilgili hedeflerini gerçekleştiren, başarılı “exit”ler yapan bu isimler, hem yeni kurulan start up’lara destek olup ekosistemi büyütüyor hem yatırım fırsatlarını değerlendiriyor. Start up’lara ve bir sonraki aşamaya geçen scale up’lara maddi ve manevi destek olan yeni nesil girişimciler arasında Ahu Serter, Arda Kutsal, Fatih İşbecer,Fırat İşbecer, Altay Tınar, Kaan Karamancı ve Tayga Baltacıoğlu gibi isimler bulunuyor. Start up’lara yatırım yaparak “yeniliklerden” geri kalmamak da girişimci patronların hedefleri arasında yer alıyor.

Emre Kurttepeli

Emre Kurttepeli

NEDEN YATIRIM YAPIYORLAR?
ABD ve Avrupa’da olduğu gibi Türkiye’de de Ali Sabancı’dan Nevzat Aydın’a kadar yatırımlarıyla öne çıkan ünlü girişimcilerin yeni kurulan start up’lara olan ilgisi artıyor.

Start up’lara maddi-manevi destek olup aynı zamanda melek yatırımcılık yapanların en önemli özelliği “girişimcilik” tutkuları.

Doğru olduğuna inandıkları girişimlerin başarıya ulaşmasına destek olmak ve onların başarılarının mutluluğunu paylaşmak isteyen girişimci meleklerin büyük kısmının ana motivasyonu, Türkiye’de girişimcilik ekosistemin büyümesine katkıda bulunmak. Başarısız olmaktan korkmayıp yeni yatırım yapma konusunda cesur olan girişimcilerin bugüne kadar yatırım yapıp büyümelerine destek oldukları çok sayıda start up bulunuyor.

Start up dünyasına ilk önce girişimci olarak adım atan, daha sonra hem melek yatırımcı hem girişimci olarak ekosistemin içinde yer alanlar arasında yatırım rekoru ise Endeavor Türkiye Başkanı Emre Kurttepeli’de. Yıllar önce aile şirketi İpragaz’da görev almak yerine kendi girişimi Mynet’i kuran Kurttepeli, bugüne kadar 7 girişimde kurucu olarak yer aldı. Son 10 yıldır da 35’in üzerinde start up’a yatırım yaptı. Kurttepeli’nin bugüne kadar yatırım yaptığı girişimler arasında öne çıkan şirketler Trendyol ile Evidea oldu. Kurttepeli, son 10 yılda Endeavor portfölyosunda yer alan girişimlerin 1,5 milyar doların üzerinde değere ulaştığını söylüyor.

Ali Sabancı

Ali Sabancı

EXIT SONRASI MELEK OLUYORLAR
Dünyanın hemen her yerinde özellikle de start up’larından “exit” yapmış girişimcilerin büyük bir kısmı melek yatırımcı olarak da start up ekosisteminde daha aktif bir rol oynamayı tercih ediyor. Bunların arasında Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’tan Sales Force’un kurucusu Marc Benioff ’a ve Elon Musk’a çok sayıda girişimci bulunuyor.

2 yıl önce Yemeksepeti’ni Delivery Hero’ya 589 milyon dolara satarak sektöründeki en büyük exit’i gerçekleştiren Yemeksepeti’nin CEO’su Nevzat Aydın da Modacruz, Lidyana, Buldumbuldum ve Garajyeri gibi çok sayıda girişimin yatırımcısı arasında yer alıyor. CEO’su olduğu Yemeksepeti’nin başarı hikayesi Harvard Business School’da öğrencilere okutulan Aydın, aynı zamanda girişimcileri destekleyen Endeavor derneğinin de yönetim kurulu üyesi.

Çok sayıda start up’a maddi anlamda destek olmanın dışında mentor olarak da danışmanlık veren Aydın, yatırım yaptığı start up’ları seçerken işten ziyade girişimcinin kendisini daha çok önemsiyor. Aydın, “İyi bir girişimciysen kötü bir fikri bile başarılı hale getirecek dokunuşu yapabilirsin. Kötü bir girişimciysen dünyanın en iyi fikrini batırabilirsin” diyor.

Fırat İşbecer

Fırat İşbecer

MENTOR’LUK YAPIYORLAR
Başarılı girişimci kimliğinin yanı sıra melek yatırımcılığıyla da bilinen iş insanlarından biri de Pegasus Havayolları’nın kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Ali Sabancı.

Mobil iletişim teknolojileri üzerine faaliyet gösteren Blesh’in yatırımcıları arasında yer alan Sabancı, girişimcilikle ilgili düzenlenen panellere katılıp bu alandaki deneyimlerini gençlerle paylaşıyor. Birçok girişimciye de mentorluk yapıyor. Sabancı’nın yatırım yaptığı Blesh, bluetooth smart ile çalışan beacon teknolojisi üzerine geliştirdiği ürün ve Ar-Ge çözümleriyle iş ortaklarına anlık konum bazlı iletişim ve pazarlama yapma imkanı sağlıyor.

Türkiye’de start up’lara yatırım yapan yeni nesil girişimciler arasında Monitise’ın kurucuları Fatih ve Fırat İşbecer, Webrazzi’nin kurucusu Arda Kutsal, Mutlubiev’in kurucusu Tayga Baltacıoğlu ile Türkiye’nin ilk sanat oteli Casa Dell Arte Otel’i kuran Ahu Serter de yer alıyor.

Endeavor Türkiye’nin üyesi olan Ahu Serter, aynı zamanda Arya Kadın Yatırım Platformu’nun da kurucusu. Bu platform aracılığıyla kadın girişimciler tarafından kurulan start up’lara destek veren Serter’in yatırım yaptığı start up’lar arasında Surgitate, Bardabas ve Uplifers bulunuyor. Hedefinin kadınların iş gücüne daha fazla katılmasını sağlamak olduğunu söyleyen Serter, kadın girişimcilerin işlerini büyütmesine yardımcı olmayı hedefliyor.

Altay Tınar

Altay Tınar

YURT DIŞI YATIRIMLARI
Girişimcilik dünyasına ilk adımı 2010’da Eniyihekim.com’un kurucusu olarak atan Yuvako’nun CEO’su Altay Tınar da son dönemin öne çıkan girişimci melek yatırımcıları arasında. 3’ü yerli, 2’si de yabancı olmak üzere toplam 5 start up’a yatırım yapan Tınar’ın Türkiye’de yatırım yaptığı girişimler arasında güzellik sektöründe faaliyet gösteren Kolayrandevu.com, diş çarpıklığı tedavisine yeni nesil alternatif bir çözüm geliştiren Orthero ve tarım alanında çiftçilerin finansmanı konusunda çözümler sunan Tarfin bulunuyor.

Tınar’ın yurt dışında yatırım yaptığı start up’lar arasında ise ayda 20 milyon hastanın hizmet aldığı ve 24 ülkede faaliyet gösteren DocPlanner ile Türkiye’deki yatırımı Kolayrandevu. com ile Polonya’da aynı konuda hizmet veren Lavito.pl var.

Türkiye’nin geleceğinin start up ekosisteminin başarısına ve bu ekosisteme gönül vermiş girişimcilere bağlı olduğunu belirten Tınar, “Girişimcilik konusunda daha önceki işlerinde başarıya ulaşmış kişilerin seri girişimci olarak hayatlarına devam etmeleri, gelecekte bu ekosistemin başarısında etkili olacak” diyor ve ekliyor: “Bu anlayışla Eniyihekim.com’daki sorumluluklarımızı profesyonel yöneticilere devrettikten sonra yeni bir girişim için ortaklarımla beraber kolları sıvadık. Gayrimenkul danışmanlığı alanına yeni bir yaklaşım getirmeyi hedefleyen Yuvako.com’u kurduk.”

YENİ NESİL GİRİŞİMCİLER
Ev temizliği sektöründe faaliyet gösteren Mutlubiev’in kurucusu Tayga Baltacıoğlu da girişimcilik ekosisteminde melek yatırımcı kimliğiyle öne çıkıyor. Her ay yüzde 70’in üzerinde büyüyerek oldukça başarılı bir performans gösteren Mutlubiev, 3’üncü tur yatırımını tamamlarken Baltacıoğlu da bugüne kadar Influanza, LocalGuddy adlı start up’lara yatırım yaptı.

Lidyana.com’un CEO’su olan Hakan Baş, Türkiye’nin önde gelen seri girişimcileri arasında yer alıyor. Baş’ın Lidyana’nın dışında yatırım yaptığı ve kurucu ortağı olduğu şirketlerin arasında Peak Games, Krombera, Anibera, Groop App ve Supermassive yer alıyor.

Bu sezon Fenerbahçe Doğuş’a transfer olan milli basketbolcu Sinan Güler, son yıllarda internet sektöründe hem yatırımcı hem melek yatırımcı olarak yer alıyor.

İlk yatırımını lastikpabuc.com’a yapan ancak başarısızlık yaşayan Güler’in yatırım yaptığı start up’lar arasında Hızlıçeviri, Bionluk, Connected2. me bulunuyor. Güler’in son girişimi ise sporculara özel akıllı bileklik geliştiren Inovatink oldu. 8bitiz ortaklığıyla kurulan Inovatink’te akıllı bileklikle ilgili ürün geliştirme çalışmaları devam ediyor.

Sina Afra

Sina Afra

İNŞAATÇILARIN DA HEDEFİNDE
Önde gelen şirketlerin girişimcileri arasında bulunan isimlerin internet girişimlerine ve teknoloji şirketlerine ilgisinin artmasında Türkiye’de internet sektörünün gelişimi ve melek yatırımların son 5 yılda hızını ve etkisini artırması etkili oldu.

Etohum Kurucusu Burak Büyükdemir, “Bugün iş dünyasının önde gelen girişimcileri teknoloji ve internetin yarattığı ekonominin büyüklüğünün farkında. Bu farkındalık internet girişimleriyle yakından ilgilenmelerine neden oluyor” diye konuşuyor.

Bu nedenle ana işi inşaat ve gayrimenkul olan büyük grupların teknolojiye ve inovasyona meraklı patronları da start up’lara yatırım yaparak yenilikleri yakından takip etmeyi hedefliyor.

Nef ’in kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Erden Timur, start up’lara yatırım yapan başarılı girişimcilerden biri. En büyük hobisinin iş üretmek olduğunu söyleyen Timur, her ne kadar eskisi kadar yeni iş dinlememeye çalıştığını belirtse de holding bünyesinde gayrimenkulün yanı sıra teknoloji şirketlerinede yatırım yapıyor.

Timur’un yatırım yaptığı start up’lar arasında paylaşımlı ofis ve yaşam alanı sunan Habita bulunuyor. Levent’te Sanayi Bölgesi’ndeki ilk ofisini geçtiğimiz yıl açan Habita’da çok sayıda start up faaliyet gösteriyor. Timur, start up’lara yatırım yaparken projenin toplumsal fayda sağlamasına dikkat ettiğini ifade ediyor. “Habita da bu doğrultuda toplumsal fayda sağlayacak bir girişim” diyor.

YATIRIM GETİRİSİ ÖNEMLİ
Webrazzi’nin kurucusu ve CEO’su Arda Kutsal da Habita’nın yatırımcıları arasında yer alıyor. Ventures ile Webrazzi’nin kurucusu olan Kutsal’ın bugüne kadar yatırım yaptığı start up’lar arasında Ruup ve Keyground da var.

Start up’lara yatırım yapan ikinci kuşak patronların radarında daha çok teknoloji şirketleri bulunuyor. B2B bulut çözümleri ve nesnelerin interneti alanlarındaki yatırım fırsatları da girişimci yatırımcıların hedefleri arasında.

Babası Yakup Tahincioğlu’nun hayata geçirdiği Kent Gıda’yı satıp Tahincioğlu Gayrimenkul’u kuran Özcan Tahincioğlu da Türkiye’nin önde gelen girişimcileri arasında. Bugüne kadar Revo Capital ile çok sayıda start up’a yatırım yapan Tahincioğlu, hem teknoloji dünyasının gerisinde kalmamak hem teknoloji alanında faaliyet gösteren start up’ların getirisi yüksek olduğu için bu alanda yatırım yaptığını belirtiyor.

Start up’ları yakından takip edip başarılı bulduklarına yatırım yapan Tahincioğlu, bugüne kadar 13 start up’a yatırım yapmış durumda. Tahincioğlu, “Yeni kuşak girişimciler çok etkileyici işler yapıyor. Eski nesil iş modellerini alıp değiştirip hem müşterilerine hem sektöre katkı sağlayacak şekilde hayata geçiriyorlar. Bu dinamizmin içinde olmak bizlere büyük keyif veriyor” diyor.

Girişimciler arasında start up’lara olan ilgi artıyor. Dünyada da yükselişte olan bu trend bizde de revaçta. Nevzat Aydın’dan Ahu Serter’e, Sina Afra’dan Emre Kurttepeli’ye kadar Türkiye’nin önde gelen girişimcileri, birden fazla start up’ın yatırımcısı durumunda. Hatta bazılarının yatırım yaptığı start up sayısı 10’un üzerinde. Hem girişimci hem melek yatırımcı olan bu isimlerin start up’lara yatırım yapmasının en önemli nedeni, “girişimcilik ekosistemini” büyütmek. Yeni teknolojilere ve inovasyona olan tutkuları da yatırımcı kimliklerinin ağır basmasına neden oluyor.

EMRE KURTTEPELİ ENDEAVOR TÜRKİYE YKB
“DESTEKLENENLER KARTOPU ETKİSİ YARATIYOR” “SİSTEMİ BÜYÜTÜYORUZ”
Başarılı bir girişimci, önce cesaretlendirici ilham kaynağı, ardından deneyimli mentor ve son olarak bilinçli bir yatırımcı olarak ekosistemde kartopu etkisi yaratıyor. Erken aşama girişimcilerin ve daha da geniş bir kitle olarak tüm gençlerin girişimcilik becerisi ve bakış açısı kazanmaları, daha önceden görülmemiş şekilde hızlı ilerleyen dünyamıza adapte olmak açısından da önemli.

“YENİLİKÇİLİĞE BAKIYORUZ” Start up ve girişimcilere kurucusu ve üyesi olduğum kurum ve kuruluşlar vesilesiyle çeşitli destekler sağlıyorum. Girişimcilerimizin yaklaşık yüzde 70’i teknoloji odaklı olsa da geleneksel sektörlerde de yenilikçi yaklaşımlar sunan girişimcilerle ilgileniyoruz. Galata Business Angels ile internet, mobil, yazılım ve telekom alanlarında faaliyet gösteren girişimcilere melek yatırım sağlıyoruz.

FIRAT İŞBECER MONITISE MEA GENEL MÜDÜRÜ
“30’DAN FAZLA START UP’IN YATIRIMCISIYIM” “MELEK YATIRIMCI OLDUM”
Girişimci olarak bu dünyaya adım attım. Pozitron’u sattıktan sonra melek yatırımcılığa ciddi zaman ayırmaya başladım. Şu anda 30’un üzerinde girişimde yatırımcı olarak bulunuyorum. Bunlar arasında Türkiye’den Evdekibakicim.com, Mutlubiev. com, Reztoran.com ve operasyonlarını geçtiğimiz günlerde ABD’ye taşıyan Pubinno’yu sayabilirim. Kurucusu veya kurucu ortağı olduğum 3 yeni girişim var.

“KENDİMİ GELİŞTİRİYORUM” Çok farklı iş kolları ilgimi çekiyor, hepsi için birer şirket kurma imkanım yok. Ben de yatırımcı olarak ilgimi çeken farklı alanlara yatırım yapıp kendimi geliştirmeyi seviyorum. Ayrıca yeni jenerasyon girişimcilere destek olurken edindiğim know how ve yatırım içgüdülerimle katma değer yaratmaya çalışıyorum.

SİNA AFRA EVTİKO CEO’SU
TÜRKİYE GİRİŞİMCİLİK VAKFI BAŞKANI “GİRİŞİMCİ ODAKLI YATIRIMCIYIM” KAÇ ŞİRKETE YATIRIM YAPTI? Melek yatırımcı olarak 2007’den beri Türkiye başta olmak üzere Almanya, ABD, Hollanda, İngiltere ve İsviçre’de toplam 26 girişime yatırım yaptım. Kendim girişimci olarak ise 20’ye yakın şirket kurdum.

“HAYATIMIN VAZGEÇİLMEZİ” Girişimcilik hayatımın vazgeçilmezi ancak aynı zamanda girişimci odaklı bir yatırımcıyım. Girişimcinin tutkusu ve heyecanı benim için çok önemli. Uygulamaya her zaman fikirden çok daha büyük prim veriyorum ve gelir modeline bakıyorum.

“YARDIMCI OLMAYA ÇALIŞIYORUM” Yatırım yapmasam da bana ulaşan girişimcilere yardımcı olmaya çalışıyorum. Benim her zaman ana kimliğim “girişimcilik” oldu. Yatırımcılık boyutu exit ile beraber anladığım işlere dolaylı olarak yardımcı olmak istememden kaynaklandı.

Yorum yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.