Milyon dolarlık yatırım da yetmedi


Önemli yatırım miktarlarına ulaşan ve gelecek vadeden bazı girişimler de başarısız olabiliyor. TechCrunch, 2017’de yüksek yatırımlarla finanse edilmesine karşın başarısız olan girişimleri listeledi. Listenin ilk sırasında Quixey, Beepi, Auctionata, Yik Yak ve HomeHero var.

Gözde YENİOVA gyeniova@ekonomist.com.tr

Kuşkusuz “başarı” daha çok dikkat çekiyor. Bu girişim dünyasında da böyle… Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg’in tüm dünyada bu kadar çok konuşulmasının ardındaki gerçek de bu. Ancak “başarısızlık” hikayeleri de neyin yapılmaması gerektiği konusunda oldukça ilham verici olabiliyor. Hele de milyon dolarlık yatırım almış ancak yine de başarısız olmuş girişimlerin hikayesi… Dünyanın sayılı teknoloji portal’lerinden biri olan TechCrunch, 2017 yılında başarısız olan şirketler arasında en yüksek finansman alanları listeledi. İşte onlardan ilk beşinin hikayesi:

REKABETE DAYANAMADI
Quixey, Mountain View merkezli bir mobil arama şirketi olarak kurulmuştu. Fakat daha sonra uygulamalar için dijital asistan geliştirmeye başladı. Şirket 164,9 milyon dolar elde etti ve 600 milyon doların üzerinde bir değerlemeye sahipti. Fakat o sıralarda Apple, Google ve Samsung da kendi asistanlarını geliştirmeye başladı. Mayıs 2017’de kapanan şirket, 4 turda 164,9 milyon dolar yatırım almıştı.

YÖNETİM PROBLEMLERİ
Beepi, insanların ikinci el araba alıp satabilecekleri ve yeni sahibine Beepi yoluyla aracılara hiçbir komisyon ödemeden teslim edebilecekleri bir pazaryeriydi. Fakat şirketin yönetim konusunda sıkıntıları vardı. Yuri Milner, Comerica, Redpoint, Foundation Capital, Sherpa Capital ve Fabrice Grinda dahil 35 yatırımcıdan fon alınca değeri yaklaşık 560 milyon olarak açıklanan şirket, Şubat 2017’de faaliyetini durdurdu. Oysa gelecek vadettiği düşünülen Beepi, 35 yatırımcıdan 5 turda toplamda 148,95 milyon dolar yatırım almıştı.

FİNANSAL HAYAL KIRIKLIĞI
Auctionata, 2012’de kurulduğundan beri sanat eserleri ve koleksiyonların açık artırmalarını canlı yayınlamak için 95 milyon dolardan fazla gelir elde etti. Ancak beklediği finansal düzeye ulaşamayınca faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Auctionata, kapanmadan önce 2011’deki kuruluşundan beri 44 milyon dolar gelir elde eden Paddle8 ile birleşmişti. Bu birleşme de şirketi ayakta tutmaya yetmedi. Şubat 2017’de faaliyetini durdurdu. Auctionata’nın15 yatırımcıdan 6 turda çektiği yatırımın tutarı 95,65 milyon dolar.

POPÜLARİTESİNİ KAYBETTİ
Sosyal iletişim ağı Yik Yak, önceleri oldukça popülerdi. 2016’nın sonlarında bir önceki yılın aynı dönemine göre indirme sayısı yüzde 76 oranında düştü, çalışanlarının çoğunu işten çıkarmak zorunda kaldı. Şirket 2013 yılında kuruluşundan beri 73,4 milyon dolarlık risk sermayesi elde etmişti ve değeri 400 milyon dolara yakındı. Mayıs 2017’de kapanan Yik Yak, 9 yatırımcıdan 3 turda 73,5 milyon dolar yatırım almıştı.

ODAĞI BOZULDU
HomeHero, bakıcıları ihtiyacı olan ailelerle birleştirme işi yapan bir girişim olarak doğdu. Bu işten 23 milyon dolar elde etmeyi başardı. İşi büyütmek için sağlığa odaklanan girişim birçok hastaneyle iş birliği de yaptı. Bu iş birliği sayesinde HomeHero tarafından görevlendirilen bakıcıların kontrolü altındaki insanların sağlık durumları hastaneler tarafından da takip edilebiliyordu. Ev bakımı odağını bir süre sonra sağlığa kaydırarak odağını kaybeden girişim, bir süre sonra tıbbi olmayan ev bakımını sağlayamayacak duruma geldi. Sonuçta Şubat 2017’de faaliyetlerini durdurdu. HomeHero, tüm bu süreç içinde 7 yatırımdan 3 turda toplamda 23,02 milyon dolar yatırım almıştı.

Serkan Sevim

Serkan Sevim

BAŞARININ GELMESİ UZUN SÜRDÜ
Medianova CEO’su Serkan Sevim, bugüne dek Mezun.com, 444cicek ve Medianova olmak üzere üç start up kurdu. İlk start up’ını kurduğu dönemde bugünküne benzer melek yatırımcılık desteğinin olmadığını belirten Serkan Sevim, sermaye anlamında yaşadıkları sıkıntıyı şöyle anlatıyor:

MELEK OLSAYDI…
“Dönemin şartlarından dolayı girişimlerimin başında bir melek ya da normal bir yatırımcı olmadı. Sadece Amerika’daki girişimcilik hocamız Dr. Lanny Herron, Mezun.com’a 10 bin dolar sermaye koyarak hisse almıştı. Bu da bizi motive etmişti. Her şirket kendi kaynakları, koyduğumuz bilgi birikimi ve ayırdığımız zaman gibi değerlerle büyümek zorunda kaldı ve onun için de bazı başarıların gelmesi biraz uzun sürdü. İlk şirketimi kurduğumuz dönemde ABD’de yaşadığım için bankalara kredi kartı başvurusu yapardık. Limit çıkınca onu şirket masraflarına yönelik kullanır, sonra da taksit taksit öderdik.”

KAÇAN FIRSAT
Serkan Sevim, o sırada mentorlarının olmamasının yarattığı soruna dikkat çekiyor. Burada kaçırdıkları fırsatı şöyle anlatıyor: “Mezun.com’un ana ürünü Amerika’da yaşayan Türklere ‘online calling card’ satmaktı. Bu fikri biraz da şans eseri geliştirmiştik ama ürün çıktıktan sonra şirketi ciddi şekilde büyütmüştü. Bu aşamada bir mentor inanılmaz değerli olurdu. İnovatif bir ürün keşfettiğimizi kaçırdık ve belki birkaç yüz milyon dolardan olduk.”

TWEET
MentorsNetworkTurkey: @MentorsTurkey: “İnsanları hata yapmamaları için eğitiyoruz. İnsanlar hata yapmadan nasıl sıra dışı şeyler yapabilir ki?” DenizBank İK: @DenizBankik: “Başarısızlık kötü bir olgu değildir. Her başarısızlık size tecrübe kazandırır ve bu tecrübeler sizi başarıya götürür.”

Ranjay Gulati

Ranjay Gulati

“KÖTÜ OLMAKTAN KORKMAMALI”
Güçlü teknolojisi ve global büyüme potansiyeli olan girişimlere yatırım yapan ve girişimcilerle yakından çalışıp ölçeklenmelerini sağlayan ScaleX, ekosistemin güçlenmesi için düzenlediği ScaleX Days etkinliğinde Harvard Business School profesörlerini ağırladı. Profesör Ramon Casadesus-Masanelli ve Ranjay Gulati’nin katıldığı etkinlikte girişimcilerin büyümeleri esnasında yaptıkları hatalar masaya yatırıldı.

“HATADAN ÇEKİNMEYİN”
Harvard Organizasyonel Davranışlar Bölüm Başkanı Prof. Ranjay Gulati, müşteri odaklılık hakkında tavsiyelerde bulundu. Şirketin ölçeklenmesi için ürünün ulaşılabilir ve şeffaf olarak tasarlanması gerektiğini vurgulayan Prof. Gulati, “Bütün konularda aynı anda başarılı olamazsınız. İyi bir girişimci bazı konularda kötü olmaktan korkmamalı. Hata yapmaktan çekinmemelisiniz” diyerek girişimcilere cesur olmaları tavsiyesinde bulundu.

İYİ GİRİŞİMCİNİN ANA ÖZELLİĞİ
Girişimcilikte üç hatalı modelden bahseden Prof. Gulati, bunları yanlış değer yaratma, yanlış ölçeklenme ve yanlış adaptasyon olarak tanımladı. Prof. Gulati, iyi bir girişimci ve iyi bir liderde olması gereken özellikleri sıralarken de başarılı bir liderin işe kendini yönetmekten başlaması gerektiğinin altını çizdi.

Yorum yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.